बाली विज्ञान विभाग

सबैभन्दा ठूलो विभाग, किनभने सबैभन्दा ठूलो प्रश्न बाली नै हो।

बाली विज्ञानले कृषिको बिरुवासम्बन्धी सम्पूर्ण पक्ष समेट्दछ, र चार विषयमा व्यवस्थित छ: आनुवंशिकी तथा बाली प्रजनन, जसले जात विकास र छनोट गर्दछ; बाली विज्ञान (एग्रोनोमी), जसले खेतबालीको खेती विधि निर्धारण गर्दछ; बागवानी, जसले फलफूल, तरकारी र फूलका लागि त्यही काम गर्दछ; र माटो विज्ञान, जसले ती सबै आश्रित रहने माध्यमको अध्ययन गर्दछ।

यी चार विषय छुट्टाछुट्टै पढाइए पनि विरलै अलग काम गर्दछन्। सुहाउँदो दूरी, पोषक तत्व र सिँचाइ व्यवस्था नभई नयाँ जातको कुनै अर्थ हुँदैन, र ती कुनै पनि कुरा नदी किनारको बलौटे माटो र केही किलोमिटर पर रहेको भारी चिम्ट्याइलो माटोबीच सारिँदैन — त्यसैले विभागको अध्यापन र परीक्षण दुवै प्रायः चारै विषयमा सँगै चल्दछन्।