संगठनात्मक संरचना
कुलपतिदेखि दैनिक कार्य सम्पादन गर्ने शाखासम्म विश्वविद्यालय कसरी संगठित छ।
सम्पूर्ण संरचना देखाउने एउटै पृष्ठ।
मधेश कृषि विश्वविद्यालय ऐन, २०७९ को दफा ६ ले विश्वविद्यालय केबाट बनेको छ भन्ने तोक्दछ — विश्वविद्यालय सभा, कार्यकारी परिषद्, प्राज्ञिक परिषद्, संकाय, विद्या परिषद्, महाविद्यालयहरू, अनुसन्धान केन्द्र र फार्म केन्द्र — र यिनीहरूको सामूहिक रूप नै विश्वविद्यालयको स्वरूप हुने बताउँछ। दफा ७ ले पदाधिकारीहरू तोक्दछ: कुलपति, सहकुलपति, उपकुलपति, रजिस्ट्रार, डीन, सहायक डीन, निर्देशक, प्राचार्यहरू तथा तोकिएका अन्य पदाधिकारी।
त्यसपछि नियमावलीको नियम ३ ले यी दुवैलाई समेटी विश्वविद्यालय जुन छब्बीस संगठनबाट बनेको छ ती सबै एकै ठाउँमा उल्लेख गर्दछ — सभा र परिषद्हरूदेखि तीन प्रशासन महाशाखासम्म। सो सूची तल नियमले तोकेकै रूपमा राखिएको छ, र चित्रका प्रत्येक बाकसको शब्दावली त्यहीँबाट लिइएको हो।
तलको चित्र विश्वविद्यालयको आफ्नै संगठनात्मक ढाँचामा आधारित छ। प्रत्येक बाकस कुनै कार्यालय वा निकाय हो, व्यक्ति होइन: पद जसले सम्हाले पनि यथावत् रहन्छ। एउटै तहमा एकभन्दा बढी बाकस भएमा ती समान हैसियतका हुनाले सँगै राखिएका हुन्, एउटाले अर्कोलाई प्रतिवेदन गर्ने कारणले होइन।
उपकुलपतिमुनि संरचना दुई भागमा विभाजित हुन्छ: शैक्षिक तर्फ डीनहरूमार्फत महाविद्यालय तथा अनुसन्धान र पाठ्यक्रम केन्द्रसम्म, र प्रशासनिक तर्फ रजिस्ट्रारमार्फत महाशाखा, शाखा तथा विद्यार्थी सेवासम्म। दुवै तल आ–आफ्नै शीर्षकअन्तर्गत देखाइएका छन्।
नियम ३ बमोजिम विश्वविद्यालयका संगठनहरू
- 01विश्वविद्यालय सभा
- 02कुलपति
- 03सहकुलपति
- 04उपकुलपति
- 05रजिष्ट्रार
- 06पदपूर्ति समिति
- 07कार्यकारी परिषद्
- 08प्राज्ञिक परिषद्
- 09विद्या परिषद्
- 10विभाग
- 11महाविद्यालय
- 12महाविद्यालय — नियम ३ मा दोस्रो पटक उल्लेखित
- 13अनुसन्धान केन्द्र र फार्म केन्द्र
- 14पाठ्यक्रम विकास केन्द्र
- 15पुनरावेदन आयोग
- 16डीन
- 17सहायक डीन
- 18निर्देशक
- 19प्राचार्य
- 20अन्य पदाधिकारीहरू
- 21केन्द्रिय पुस्तकालय/प्रयोगशाला समिति
- 22परीक्षा बोर्ड
- 23परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय
- 24आर्थिक प्रशासन महाशाखा
- 25कर्मचारी प्रशासन महाशाखा
- 26सामान्य प्रशासन महाशाखा
विश्वविद्यालयको संरचना
शैक्षिक तर्फ — उपकुलपति मातहत
परिषद्हरू, डीनहरू, महाविद्यालयहरू तथा अनुसन्धान र पाठ्यक्रम केन्द्रहरू।
प्रशासनिक तर्फ — रजिस्ट्रार मातहत
बोर्ड, तीन महाशाखा, दुई समिति, र तिनका मातहतका शाखा र सेवाहरू।
विश्वविद्यालयको आफ्नै संगठनात्मक ढाँचाका आधारमा पुनर्लेखन गरिएको, र बाकसका नाम विश्वविद्यालयका संगठनहरू पूर्ण रूपमा उल्लेख गर्ने नियमावलीको नियम ३ बाट लिइएका हुन्। सुनौलो रङका बाकस परिषद् तथा समिति हुन्: तिनले निर्णय गर्दछन्, प्रशासनिक नियन्त्रण गर्दैनन्। माथिल्ला चार बाकसका पद विवरण मधेश कृषि विश्वविद्यालय ऐन, २०७९ का दफा १७ देखि २० सम्मबाट लिइएका हुन्। धर्के खाली बाकसहरू विश्वविद्यालयको ढाँचामा रहेका वास्तविक बाकस हुन्: नियम ३ ले संगठनका नाम तोके पनि कुन निकाय कसको मातहत रहने भन्ने तोकेको छैन, त्यसैले यी बाकसहरू ढाँचाकै स्पष्ट प्रति नआएसम्म खाली छन् — संरचना ठीक छ, शब्दावली आउन बाँकी छ।