अनुसन्धान नवप्रवर्तन
विश्वविद्यालयका परीक्षणबाट निस्केका र अहिले किसानको खेतमा लैजान तयार भएका जात, अभ्यास तथा उपकरणहरू।
यहाँ नवप्रवर्तन भनेको एक मौसम टिकेको कुरा हो।
परीक्षणबाट निस्केको हरेक कुरा नवप्रवर्तन होइन। कुनै नतिजालाई अनुसन्धान निर्देशनालयले एकभन्दा बढी मौसम र एकभन्दा बढी स्थानमा टिकेपछि, सामान्य लगानी स्तरमा लागत हिसाब गरिएपछि, र अनुसन्धान प्लटमा मात्र नभई किसानकै खेतमा जाँचिएपछि मात्र नवप्रवर्तन मान्दछ।
त्यो मापदण्ड पार गरेको कुरा मात्रा, मिति र परिमाण सहित लेखिन्छ, प्रदर्शनका लागि प्रसार निर्देशनालयलाई सुम्पिन्छ, र किसानले कार्यान्वयन गर्न सक्ने सिफारिसका रूपमा प्रविधि हस्तान्तरण इकाइमार्फत जारी गरिन्छ। मापदण्ड पार नगरेका नतिजा पनि अभिलेख गरिन्छन् — सामान्य लगानी स्तरमा असफल हुने अभ्यासबारे जान्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
जात तथा बीउ
मधेशको माटो, पानी र हावापानी सुहाउँदो गरी छनोट तथा मूल्याङ्कन गरिएका जातहरू।
अभ्यास तथा प्रविधि प्याकेज
रोपाइँ, पोषक तत्व र सिँचाइका अभ्यास खेतमा अनुसरण गर्न मिल्ने प्याकेजका रूपमा तयार।
संरक्षण विधि
छर्नुपर्ने औषधिको मात्रा घटाउने, थ्रेसहोल्डमा आधारित कीरा तथा रोग व्यवस्थापन।
उपकरण तथा बालीभित्र्याएपछिको काम
बाली भित्र्याएपछिको क्षति घटाउने साना यन्त्र, भण्डारण तथा ढुवानी विधि।
परीक्षणदेखि खेतसम्म
- 01प्रसार वा किसान समूहमार्फत खेतबाट प्रश्न आउँछ
- 02निर्देशनालयले त्यसलाई महाशाखा, मौसम र अनुसन्धान प्लटमा तोक्दछ
- 03कुनै दाबी गर्नुअघि परीक्षण विभिन्न मौसम र स्थानमा दोहोर्याइन्छ
- 04नतिजाको लागत सामान्य जग्गामा सामान्य लगानी स्तरमा हिसाब गरिन्छ
- 05प्रदर्शन प्लटमार्फत किसानकै खेतमा प्रमाणीकरण गरिन्छ
- 06मात्रा र मिति सहित लिखित सिफारिसका रूपमा जारी गरिन्छ