राजविराज, सप्तरी · मधेश प्रदेश, नेपाल
मधेश कृषि विश्वविद्यालयमधेश कृषि विश्वविद्यालयस्थापना २०७८ · प्रदेशको पहिलो कृषि विश्वविद्यालय
गृहपृष्ठ · पशु विज्ञान

पशु विज्ञान विभाग

पशुपालन, पोषण, प्रजनन तथा दुग्ध व्यवसाय — मधेशको खेतीको त्यो आधा भाग, जुन बाली होइन।

यहाँका अधिकांश घरमा पशु नै बचतको खाता हो।

मधेशको सानो जग्गा भएको खेतीमा पशुपालन सहायक काम होइन। गाई र भैँसीले जोताइ, दूध र मल दिन्छन्; बाख्रा र कुखुराले अन्यथा फालिने कुरालाई बाली-बालीबीचमा आउने नगदमा बदल्दछन्। यसैको उत्पादन पक्ष विभागले पढाउँछ: दाना तथा पोषण, प्रजनन र प्रजनन स्वास्थ्य, गोठ व्यवस्थापन, दुग्ध तथा कुखुरा उत्पादन, र प्रत्येकको अर्थशास्त्र।

अधिकांश काम दानाकै विषयमा आएर अडिन्छ। दुई बिघाको जग्गाले दानाका लागि जमिन छुट्याउन सक्दैन, त्यसैले विभागले बाली अवशेष, डाले घाँस, बाली-बालीबीच मिलाइने मौसमी हरियो घाँस, र दाना कारखानाले बेच्ने होइन, घरमै भएको कुराबाट बन्ने आहार व्यवस्थामा काम गर्दछ।

पशुपालन उत्पादन

गाई, भैँसी, बाख्रा तथा कुखुरा उत्पादन र व्यवस्थापन।

पोषण तथा दाना

बाली अवशेष, डाले घाँस र मौसमी हरियो घाँसबाट बन्ने आहार।

प्रजनन

प्रजनन कार्यक्रम, प्रजनन स्वास्थ्य तथा बथान सुधार।

दुग्ध तथा उत्पादन

दूध उत्पादन, ढुवानी, सरसफाइ तथा साना स्तरको प्रशोधन।