वसन्ते अनुसन्धान कार्यक्रम
हिउँदे बाली भित्र्याएदेखि वर्षे रोपाइँसम्मको छोटो मौसम — वसन्ते मकै, चैते धान, मुङ र गर्मी तरकारी।
पानी भएकै ठाउँमा मात्र सम्भव हुने मौसम।
तराईको तेस्रो बाली वसन्ते हो, र यो सिँचाइमा सबैभन्दा बढी निर्भर छ: चैत–वैशाखभर तापक्रम बढ्दै जान्छ तर वर्षा कम रहन्छ, त्यसैले ट्युबवेल वा नहरको भरपर्दो सुविधा भएकै ठाउँमा वसन्ते बाली लगाउनु सार्थक हुन्छ। जहाँ सम्भव छ, यसैले वर्षमा दुई बाली र तीन बालीबीचको भिन्नता ल्याउँछ।
यस कार्यक्रमले कुन बालीले आफूलाई चाहिने पानीको मूल्य फिर्ता दिन्छ र कम पानीमा कसरी काम चलाउने भन्ने अध्ययन गर्दछ: वसन्ते मकैका हाइब्रिड र तिनको रोप्ने समय, चैते धान र सीधा छर्ने विकल्पको तुलना, छोटो अवधिको मुङलाई नाइट्रोजन बढाउने बीचको बालीका रूपमा, तथा बानीका भरमा पम्प नचलाई बालीको वास्तविक आवश्यकता पूरा गर्ने सिँचाइ तालिका।
वसन्ते मकै
हाइब्रिड मूल्याङ्कन, रोप्ने समय तथा दाना भरिने बेलाको तातो तनाव।
चैते धान
रोपेको र सीधा छरेको चैते धानको तुलना, तथा यसको वास्तविक पानी लागत।
मुङ
गहुँ र धानको बीचमा छोटो अवधिको दलहन, र यसले माटोमा छाड्ने अंश।
सिँचाइ तालिका
नियमित बानी होइन, बालीको माग अनुसार पानी दिने अभ्यास।